Nespresso vừa xác nhận sẽ ngừng cung cấp dòng viên nang giấy có khả năng phân hủy tại nhà, khoảng 3,5 năm sau khi đưa sản phẩm này ra thị trường châu Âu. Quyết định này đánh dấu bước lùi đáng kể trong nỗ lực thay thế nhôm bằng vật liệu thân thiện môi trường hơn, và mở ra câu hỏi quan trọng về giới hạn thực tế của bao bì bền vững trong lĩnh vực thực phẩm và đồ uống.
Tại sao Nespresso dừng viên nang giấy compostable?
Nguyên nhân chính được công bố là lo ngại về thời hạn bảo quản (shelf life). Với cà phê rang xay, oxy và độ ẩm là hai yếu tố làm xuống cấp hương vị nhanh nhất – và bao bì đóng vai trò trực tiếp trong việc ngăn cản hai tác nhân này. Nhôm từ lâu được ưa chuộng trong ngành cà phê pod vì tính năng rào cản (barrier properties) vượt trội: một viên nang nhôm được hàn kín có thể giữ cà phê tươi trong nhiều tháng mà không cần chất bảo quản.
Vật liệu giấy, ngay cả khi được xử lý hoặc phủ lớp compostable, thường có khả năng rào cản thấp hơn đáng kể. Trong thực tế thương mại – khi viên nang phải trải qua kho vận, bán lẻ và tồn kho tại nhà người dùng – khoảng cách về chất lượng so với nhôm trở nên rõ ràng. Đây là bài toán kỹ thuật mà ngành bao bì vẫn đang tìm lời giải.
Dự án được triển khai như thế nào trước khi dừng lại?
Nespresso – công ty con của Nestlé và là tổ chức được chứng nhận B Corp – đã phát triển dòng viên nang giấy cùng Huhtamäki, một trong những tập đoàn bao bì lớn nhất Phần Lan. Sản phẩm ra mắt đầu tiên tại Thụy Sĩ và Pháp trong quý đầu năm 2023, sau đó được mở rộng thêm 12 thị trường châu Âu.
Việc chọn châu Âu làm địa bàn thử nghiệm có lý do rõ ràng: đây là khu vực có áp lực pháp lý về bao bì nhựa và kỳ vọng của người tiêu dùng về tính bền vững ở mức cao nhất thế giới. Nếu dòng sản phẩm không vượt qua giai đoạn thử nghiệm ngay tại môi trường thuận lợi nhất, đó là tín hiệu mạnh cho thấy vấn đề nằm ở giới hạn kỹ thuật, không phải thiếu nhu cầu.
Xu hướng bao bì bền vững trong ngành cà phê đang đi đến đâu?
Câu chuyện của Nespresso phản ánh mâu thuẫn phổ biến trong ngành thực phẩm và đồ uống: tính bền vững của bao bì và yêu cầu bảo quản sản phẩm thường đi ngược chiều nhau. Vật liệu thân thiện môi trường hơn – giấy, nhựa sinh học, bao bì compostable – thường có barrier properties thấp hơn, dẫn đến thời hạn sử dụng ngắn hơn.
Nespresso cho biết sẽ chuyển hướng sang tập trung vào tái chế viên nang nhôm: kéo dài vòng đời vật liệu cũ thay vì thay thế bằng thứ mới chưa được kiểm chứng đầy đủ.
| Tiêu chí so sánh | Viên nang nhôm | Viên nang giấy compostable |
|---|---|---|
| Barrier properties | Cao | Thấp hơn |
| Shelf life | Dài | Hạn chế hơn |
| Phân hủy tại nhà | Không | Có (thiết kế) |
| Tái chế | Có (qua hệ thống) | Phụ thuộc điều kiện |
Điều này liên quan gì đến thị trường cà phê tại Việt Nam?
Tại Việt Nam, cà phê pod và máy pha viên nang đang dần hiện diện trong phân khúc văn phòng, khách sạn và hộ gia đình. Câu chuyện shelf life của Nespresso có ý nghĩa trực tiếp với các nhà rang xay và doanh nghiệp cà phê quy mô vừa và nhỏ đang xem xét đổi sang bao bì thân thiện môi trường hơn: bao bì không chỉ là vỏ bọc – nó là yếu tố bảo vệ chất lượng sản phẩm trực tiếp, và mọi quyết định thay đổi cần được kiểm chứng thực tế trước khi triển khai đại trà.
Áp dụng cho quán
- Kiểm tra thực tế trước khi đổi bao bì: Nếu đang cân nhắc chuyển sang bao bì giấy hoặc compostable, hãy thử nghiệm thời gian bảo quản ở điều kiện lưu kho và vận chuyển thực tế của mình, không chỉ dựa vào thông số kỹ thuật từ nhà cung cấp.
- Hiểu rõ barrier properties khi chọn bao bì cho cà phê: Túi có van thoát khí và lớp nhôm bên trong vẫn là lựa chọn đã được kiểm chứng cho thời hạn bảo quản dài. Bao bì giấy thuần túy phù hợp hơn với sản phẩm tiêu thụ nhanh hoặc tại chỗ.
- Tái chế có thể khả thi hơn thay thế vật liệu: Thay vì tìm vật liệu mới chưa được kiểm chứng, có thể xem xét xây dựng chương trình thu hồi bao bì cũ tại quán – hướng đi Nespresso đang tập trung sau khi dừng thử nghiệm viên nang giấy.
- Theo dõi quyết định của thương hiệu lớn như tín hiệu ngành: Khi một công ty có nguồn lực R&D đáng kể dừng thử nghiệm kéo dài nhiều năm, đó thường là dấu hiệu thách thức kỹ thuật chưa được giải quyết – giúp doanh nghiệp nhỏ hơn tránh đầu tư vào công nghệ chưa trưởng thành.
- Tính bền vững cần đi kèm với chất lượng sản phẩm: Truyền thông về bao bì xanh chỉ hiệu quả khi chất lượng bên trong không bị ảnh hưởng. Khách hàng nhận ra sự khác biệt về hương vị trước khi nhận ra sự khác biệt về vật liệu bao bì.
Kết luận
Nespresso dừng dòng viên nang giấy compostable không phải vì thiếu cam kết với bền vững, mà vì vật liệu chưa đáp ứng yêu cầu bảo quản trong thực tế thương mại suốt 3,5 năm thử nghiệm. Quyết định này nhắc nhở cả ngành rằng bao bì bền vững và bao bì hiệu quả vẫn là hai bài toán song song chưa có lời giải chung – và trong lĩnh vực thực phẩm, chất lượng sản phẩm luôn là tiêu chí không được phép thỏa hiệp.
Nguồn tham khảo: World Coffee Portal
