Ngày 23/9, Taste Atlas — một trong những cẩm nang ẩm thực trực tuyến có lượng người dùng lớn nhất thế giới — công bố danh sách "Top 100 Asian Beverages" (100 đồ uống ngon nhất châu Á). Việt Nam góp mặt 4 đại diện: cà phê sữa đá, cà phê đen, cà phê trứng và trà sen, trong đó cà phê sữa đá xếp hạng cao nhất ở vị trí thứ 10 toàn bảng.
Với những quán cà phê, quán trà đang tìm cách kể câu chuyện thương hiệu, đây là một điểm neo truyền thông có sẵn: đồ uống truyền thống Việt Nam tiếp tục được một nền tảng quốc tế công nhận, đúng vào giai đoạn ngành đồ uống trong nước cạnh tranh gay gắt bằng những câu chuyện bản sắc.
4 đồ uống Việt Nam nào lọt top 100 đồ uống châu Á của Taste Atlas?
Trả lời: Bốn đồ uống gồm cà phê sữa đá, cà phê đen, cà phê trứng và trà sen. Trong đó, cà phê sữa đá đạt điểm 4,2/5 và xếp thứ 10 toàn danh sách — vị trí cao nhất trong nhóm đại diện Việt Nam. Đứng đầu bảng xếp hạng chung là Mango lassi của Ấn Độ, đồ uống làm từ sữa chua và xoài tươi xay cùng bạch đậu khấu, đường và nước, luôn được phục vụ lạnh.
Vì sao cà phê sữa đá được đánh giá cao nhất trong nhóm đồ uống Việt?
Trả lời: Taste Atlas miêu tả cà phê sữa đá Việt Nam là sự kết hợp giữa cà phê đậm, sữa đặc và đá, theo cách pha truyền thống sử dụng hạt Robusta trồng tại Việt Nam, xay ở mức vừa hoặc thô rồi pha bằng phin, phục vụ trong cốc cao. Đây là công thức và quy trình pha chế đơn giản, gắn liền với văn hóa uống cà phê vỉa hè quen thuộc — yếu tố khiến món đồ uống này dễ được nhận diện là "đặc sản" hơn so với các loại cà phê pha máy phổ biến toàn cầu.
Hai đồ uống còn lại cũng có câu chuyện riêng: cà phê trứng bắt nguồn từ những năm 1950 do ông Nguyễn Văn Giảng sáng chế, hiện quán của ông tại Hà Nội đã qua ba đời; trà sen được xem là phần không thể thiếu trong văn hóa Việt, thường dùng trong lễ hội và sự kiện đặc biệt, còn loại trà sen ngon và đắt nhất được cho là có nguồn gốc từ khu vực Hồ Tây, Hà Nội.
Bảng xếp hạng của Taste Atlas được xây dựng dựa trên tiêu chí nào?
Trả lời: Theo công bố, danh sách "100 đồ uống hàng đầu châu Á" được xây dựng từ 12.173 lượt đánh giá, trong đó 7.809 lượt được hệ thống xác định là hợp lệ từ cộng đồng người dùng và chuyên gia ẩm thực. Danh sách ban đầu dựa trên các đánh giá hiện có, giải thưởng, đề xuất từ địa phương, thông tin trên báo chí, blog và nhận xét của cộng đồng người tiêu dùng.
Mục đích công bố, theo Taste Atlas, là quảng bá món ăn và thức uống địa phương, khơi dậy niềm tự hào với các món truyền thống, đồng thời kích thích sự tò mò của độc giả với những món ăn họ chưa từng thử. Đây là bảng xếp hạng dựa trên cộng đồng và biên tập viên hơn là một khảo sát khoa học chặt chẽ, nên phù hợp để tham khảo và làm chất liệu truyền thông hơn là dùng như một chứng nhận chất lượng chính thức.
Quán cà phê, quán trà Việt Nam có thể tận dụng thông tin này thế nào?
Trả lời: Một bảng xếp hạng quốc tế như thế này thường là chất liệu truyền thông có sẵn, đặc biệt hữu ích với các quán đang định vị mình quanh câu chuyện cà phê Việt truyền thống hoặc trà sen cao cấp. Việc được một nền tảng quốc tế nhắc tên có thể giúp câu chuyện thương hiệu thêm thuyết phục với khách du lịch quốc tế và khách trẻ trong nước quan tâm đến bản sắc văn hoá ẩm thực.
Tuy nhiên, giá trị thực sự vẫn nằm ở việc quán có duy trì đúng chất lượng và quy trình pha chế truyền thống (như dùng phin, dùng Robusta, ướp trà sen đúng cách) hay không, thay vì chỉ mượn danh xếp hạng để quảng cáo mà không đầu tư vào sản phẩm thực tế.
Áp dụng cho quán
- Với quán định vị "cà phê Việt truyền thống", có thể khai thác câu chuyện cà phê sữa đá lọt top 10 đồ uống châu Á như một điểm nhấn trong menu hoặc bảng hiệu, miễn là quy trình pha phin và chất lượng Robusta thực sự được giữ đúng chuẩn.
- Với quán trà, câu chuyện trà sen gắn với văn hóa lễ hội và vùng Hồ Tây là chất liệu tốt để xây dựng dòng sản phẩm trà cao cấp, phục vụ dịp lễ, quà tặng thay vì chỉ bán trà đại trà.
- Cà phê trứng là ví dụ về cách một công thức sáng tạo từ nhiều thập kỷ trước vẫn có thể trở thành di sản thương hiệu qua nhiều thế hệ; quán có món đặc trưng nên đầu tư kể câu chuyện nguồn gốc rõ ràng thay vì chỉ bán như một món thông thường.
- Không nên lạm dụng các bảng xếp hạng cộng đồng như một chứng nhận chất lượng tuyệt đối trong quảng cáo, vì đây là đánh giá dựa trên lượt bình chọn và biên tập viên, không phải kiểm định chuyên môn.
- Có thể dùng thời điểm công bố xếp hạng để làm nội dung truyền thông thời sự trên mạng xã hội, kết hợp giới thiệu quy trình pha chế thực tế tại quán để tăng độ tin cậy thay vì chỉ chia sẻ lại tin tức.
Kết luận
Việc cà phê sữa đá, cà phê đen, cà phê trứng và trà sen cùng lọt top 100 đồ uống ngon nhất châu Á theo Taste Atlas là một cơ hội truyền thông tốt cho các quán đang xây dựng bản sắc đồ uống Việt truyền thống, nhưng giá trị lâu dài vẫn phụ thuộc vào việc quán có giữ đúng chất lượng và quy trình gắn với câu chuyện đó hay không.
Nguồn tham khảo: VnExpress
