Tháng 6/2026, Highlands Coffee cán mốc 1.000 cửa hàng ngay tại Hà Nội — nơi thương hiệu ra đời năm 1999. Nhưng tin tức đáng chú ý hơn đến vào cuối tháng 9: nhóm cổ đông sáng lập, đứng đầu là doanh nhân David Thái qua Công ty Việt Thái Quốc tế (VTI), đã chi khoảng 2.300 tỷ đồng để mua lại 11% cổ phần từ Jollibee, nâng tỷ lệ sở hữu trong nước lên 51% và giành lại quyền chi phối sau 13 năm.
Giao dịch diễn ra ngay trước thời điểm Highlands dự kiến chào bán cổ phần lần đầu (IPO) vào quý I/2027, với mục tiêu huy động 300-400 triệu USD. Với một chuỗi F&B nội địa đang được định giá khoảng 800 triệu USD, đây là câu chuyện đáng để bất kỳ chủ chuỗi quán nào tại Việt Nam theo dõi.
Chuyện gì đã xảy ra giữa VTI và Jollibee?
Trả lời trực tiếp: VTI mua thêm 11% cổ phần Highlands từ Jollibee với giá khoảng 88 triệu USD, đưa tỷ lệ sở hữu của nhóm sáng lập từ 40% lên 51%, đồng nghĩa Jollibee giảm từ khoảng 60% xuống còn 49% và mất quyền chi phối chuỗi cà phê này sau 13 năm nắm giữ.
Mức giá 88 triệu USD cho 11% cổ phần hàm ý định giá toàn bộ Highlands vào khoảng 800 triệu USD, tương đương hơn 20.000 tỷ đồng — mốc định giá cao hiếm thấy với một thương hiệu F&B thuần Việt Nam.
Vì sao Jollibee từng nắm quyền kiểm soát Highlands hơn một thập kỷ?
Trả lời: Năm 2012, Jollibee Foods Corporation (Philippines) chi 25 triệu USD mua 49% cổ phần VTI tại Việt Nam và 60% cổ phần tại Hong Kong, sau đó nâng sở hữu lên 60% từ năm 2013 để chi phối Highlands.
Ở thời điểm đó, Highlands vẫn còn non trẻ so với các chuỗi cà phê nội đang lớn mạnh, trong khi Starbucks vừa chính thức vào TP.HCM và mở rộng nhanh. Việc bắt tay với một tập đoàn có kinh nghiệm vận hành chuỗi lớn tại Đông Nam Á giúp Highlands có vốn, kỷ luật quản trị và tốc độ mở rộng mà một doanh nghiệp gia đình khó tự làm một mình.
Kể từ đó, Highlands tăng trưởng theo cấp số nhân: từ 50 cửa hàng năm 2011 lên 100 cửa hàng năm 2016 (chuỗi cà phê và trà đầu tiên tại Việt Nam đạt mốc này), 300 cửa hàng năm 2019, 800 cửa hàng cuối 2023 bất chấp giai đoạn khó khăn hậu COVID-19, và hiện tại khoảng 1.062 cửa hàng.
Kết quả kinh doanh của Highlands hiện ra sao?
Trả lời: Riêng hai quý đầu năm 2026, Highlands lãi trước thuế hơn 730 tỷ đồng (tương đương hơn 1 tỷ peso Philippines), tăng hơn 70% so với cùng kỳ và là mức cao kỷ lục — trung bình chuỗi lãi hơn 4 tỷ đồng mỗi ngày.
| Năm | Doanh thu | Lợi nhuận Highlands mang về cho Jollibee |
|---|---|---|
| 2023 (năm đầu công bố riêng) | khoảng 3.160 tỷ đồng | 297 tỷ đồng |
| 2024 | không công bố riêng | hơn 1.046 tỷ đồng |
| 2025 | không công bố riêng | 1.097 tỷ đồng (tăng 5,7%) |
Với định giá 800 triệu USD hiện tại, riêng phần vốn 25 triệu USD Jollibee bỏ ra năm 2012 đã có giá trị ước tính khoảng 392 triệu USD — gấp gần 16 lần sau 13 năm, chưa kể hàng nghìn tỷ đồng lợi nhuận đều đặn thu về mỗi năm.
Việc VTI mua lại cổ phần có đồng nghĩa IPO chắc chắn diễn ra?
Trả lời: Không hẳn. Theo ông Đỗ Duy Thanh, Giám đốc Công ty Tư vấn FnB Director kiêm nhà sáng lập Horeca Business School, giao dịch trước hết là một bước điều chỉnh quyền sở hữu giữa hai cổ đông đã cùng phát triển Highlands nhiều năm, xác lập lại quyền kiểm soát và tạo ra một mốc định giá tham chiếu.
Ông Thanh lưu ý mức 800 triệu USD "sẽ là một tham chiếu quan trọng, nhưng không phải mức giá sàn hay cam kết rằng giá chào bán phải cao hơn". Việc IPO có diễn ra hay không, vào thời điểm nào và ở mức giá nào còn phụ thuộc vào kế hoạch của doanh nghiệp, kết quả kinh doanh, cấu trúc phát hành và điều kiện thị trường.
Áp dụng cho quán
- Số lượng cửa hàng không phải thước đo duy nhất: điều quyết định sức hấp dẫn của một chuỗi là chất lượng tăng trưởng — khả năng tạo lợi nhuận, dòng tiền ổn định và giữ chân khách hàng khi mở rộng, không chỉ là tổng số điểm bán.
- Đối tác vốn ngoại có thể mang lại kỷ luật vận hành và tốc độ mở rộng, nhưng năng lực cốt lõi để một chuỗi nội địa lớn lên bền vững vẫn nằm ở việc hiểu người tiêu dùng, xây dựng sản phẩm phù hợp và duy trì bản sắc thương hiệu.
- Thị trường tiêu dùng lớn và văn hoá ẩm thực phong phú của Việt Nam là lợi thế, nhưng thị trường lớn không tự động tạo ra doanh nghiệp lớn — chủ quán cần biến sản phẩm được yêu thích thành mô hình vận hành nhân rộng được mà vẫn giữ chất lượng.
- Khi gọi vốn hoặc hợp tác với nhà đầu tư, cần tính toán rõ tỷ lệ sở hữu, quyền chi phối và điều khoản mua lại ngay từ đầu, vì cán cân quyền lực trong doanh nghiệp F&B hoàn toàn có thể đảo chiều sau nhiều năm.
- Xây dựng hệ thống vận hành, nhà máy hoặc kho hậu cần và năng lực phát triển sản phẩm mới là những nền tảng giúp định giá doanh nghiệp tăng theo thời gian, không chỉ dựa vào độ phủ cửa hàng.
Kết luận
Việc nhóm sáng lập Highlands Coffee chi hơn 2.300 tỷ đồng mua lại quyền chi phối từ Jollibee, ngay trước thềm IPO dự kiến đầu năm 2027, cho thấy một chuỗi F&B thuần Việt hoàn toàn có thể lớn mạnh đến mức được định giá ngang các thương hiệu khu vực, miễn là duy trì được chất lượng tăng trưởng qua nhiều thập kỷ vận hành.
Nguồn tham khảo: CafeBiz
